Sıkça Sorulan Sorular

Ne Zaman Arabulucuya Gidebilirim?
Taraflar arasında hukuki uyuşmazlık çıktıktan sonra, mahkemeye veya tahkime başvurmadan önce ya da mahkemede dava açıldıktan sonra da arabulucuya gidilebilir.
Arabuluculuğun maliyeti nedir?
Taraflar aksi kararlaştırılmadıkça arabulucunun ücretini ve masraflarını eşit olarak öderler. Uyuşmazlığın parayla ölçülebilmesi halinde örneğin 25.000 TL’lık bir olayda taraflar arabulucuya toplam %6 ücret öder. Ücret tarifesine göre uyuşmazlığa konu miktar arttıkça bu oran kademeli olarak düşer. Para ile ölçülemeyen olaylarda ise arabulucunun ücreti saat ücreti olarak ödenir. Arabulucu ile tarifenin altında ücret sözleşmesi yapılamaz.
Arabulucu tarafsız mıdır ?
Arabulucunun tarafsız ve bağımsız bir kişi olması gerekir. Arabulucunun taraflardan birisiyle ciddi bir bağı olması halinde arabuluculuk yapmaktan kaçınması gerekir. Arabulucu tarafsız bir şekilde süreci yönetemeyeceği kanaatindeyse , hangi aşamada olursa olsun, arabuluculuk teklifini red etmeli veya arabuluculuktan çekilmelidir. Arabulucu, kendisi tarafından makul koşullarda bilinebilecek ve arabulucunun tarafsızlığı hakkında kuşku uyandırabilecek bir durumun söz konusu olması halinde mümkün olan en kısa sürede bu durumu taraflara açıklamak durumundadır.
Hangi davalar arabuluculuk kapsamındadır?
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’na göre arabuluculuğa sözleşme ilişkisinden kaynaklanan , tarafların sulh olabileceği ve bir mahkeme kararının gerekmediği hallerde başvurulabilir.

Örneğin tarafların boşanabilmesi ve çocuğun velayeti için mutlaka bir mahkeme kararı gerektiğinden taraflar bu gibi konuları arabulucuya götüremezler. Yine uyuşmazlık aile içi şiddetten kaynaklanıyor ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nda uzlaşma kapsamında sayılan suçlardan değilse o olay arabuluculuğa uygun olmayacaktır. Fakat bütün kredi sözleşmeleri, alım satım sözleşmeleri, tüketici uyuşmazlıkları, eser sözleşmeleri, kira uyuşmazlıkları, işçi alacakları, deniz ticareti ve sigorta uyuşmazlıkları, marka-patent uyuşmazlıkları, boşanmadan sonraki mal paylaşım uyuşmazlıkları, taksirle yaralama, silahsız kasten yaralama, hakaret, tehdit, konut dokunulmazlığının ihlali ticari sırrın açıklanması gibi şikâyete bağlı suçların işlenmesi nedeniyle istenecek tazminatlarda arabulucuya gidilebilir.
İşçi-işveren uyuşmazlıklarında arabuluculuk zorunlu hale getirilmesi ile ilgili yasal düzenlemeler yapılmaktadır.
Arabuluculuğun ilkeleri nelerdir?
Arabuluculuğun tüm dünyada kabul görmüş temel ilkeleri vardır. Bunlardan ilki “iradilik” ilkesidir. İradilik tarafların arabuluculuğa başvurmada, başvurdukları arabuluculuğu yürütmede ve yürütülen süreci sonlandırmada her an özgür olduklarını anlatır. Kimse bir arabuluculuk sürecine başvurmaya, sürdürmeye ve anlaşmaya veya anlaşmamaya zorlanamaz. Tarafların her aşamada süreçten çekilme hakkı vardır.

Arabuluculuğun ilkelerinden birisi de ‘’eşitliktir’’ . Arabuluculuğa katılan taraflar, ekonomik durumlarına, sosyal statülerine bakılmaksızın eşit haklara sahiptirler. Arabulucu da süreç boyunca taraflar arasındaki eşitliği gözetmekle yükümlüdür. Arabuluculukta bir tarafın söz hakkı engellenemeyeceği gibi, sürecin dışında da bırakılamaz.

Arabuluculuğun en önemli ilkelerinden birisi “gizliliktir”. Arabulucu, taraflar ve sürece katılan diğer kişiler arabuluculuk boyunca konuşulan ve görüşülenleri gizli tutmakla yükümlüdür. Ancak taraflar karşılıklı olarak anlaştıkları konularda gizliliği kaldırabilirler. Aynı şekilde arabuluculuk sürecindeki notlar, teklifler, görüşler, kabuller de mahkemede delil olarak kullanılamaz ve bu sayılanlar hakkında tanıklık da yapılamaz. Buna rağmen delil olarak kullanılır ve hakkında tanıklık yapılırsa mahkeme bunları karar verirken dikkate alamaz.

Diğer bir ilke de “tarafsızlıktır”. Arabulucu süreç boyunca tarafsız olmak zorundadır. Arabulucu bir tarafı tutamaz, süreci bir tarafın işine gelecek şekilde yönetemez. Arabulucu tarafsızlığından şüphe edilmesine neden olabilecek her türlü tutum ve davranıştan kaçınmak zorundadır.
Başarılı bir arabuluculuktan sonra taraflardan biri anlaşmaya uymazsa nasıl bir süreç izlenir?
Arabuluculuk anlaşması imzalanması ile birlikte her iki tarafı da bağlar. Bu anlaşmadan dönmek diğer tarafın rızasıyla yani ancak yeni bir anlaşmaya mümkündür. Arabuluculuk anlaşması imzalandıktan sonra isteyen taraf mahkemeye başvurarak anlaşma belgesine “icra edilebilirlik şerhi” alabilir.

Mahkemenin anlaşma belgesine icra edilebilirlik şerhi vermesi ile birlikte arabuluculuk anlaşma belgesi aynı mahkeme kararlarının icrasında olduğu gibi icra işlemini başlatmaya yarar. Başarılı bir arabuluculuk sonunda imzalanan anlaşmaya uyulmaması halinde alacaklının anlaşma belgesiyle icra takibi başlatması ve alacağını gereğinde haciz yoluyla alması mümkündür.
Arabuluculuğa başvurmakla Dava hakkımdan vazgeçmiş olur muyum ?
Arabuluculuk sürecine başvurmak kişilerin dava haklarından vazgeçmeleri anlamına gelmez yada hak kaybına yol açmaz . Arabuluculuk süresince zamanaşımı süreleri işlemez.

Arabuluculuk süreci sonunda taraflar herhangi bir anlaşma imzalanmadığı takdirde uyuşmazlık konusu ile ilgili olarak yasal yollara müracaat edebilirler.
Uzlaştırma nedir?
Ceza Hukuku kapsamındaki belirli uyuşmazlıkların; bir uzlaştırmacının rehberliğinde yargı dışı yolla ancak; adli makamlar denetiminde çözümlenmesini sağlayan alternatif bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Uzlaştırma; mağdurun ya da suçtan zarar görenin, şüpheli ya da sanık ile anlaşması sonucunda ceza yargılamasının sona ermesidir.

Uzlaştırma suçun işlenmesiyle bozulan toplumsal düzenin, barış yoluyla yeniden tesisini sağlayıcı nitelikte bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoludur. Uzlaştırma müzakereleri ve uzlaşma anlaşması, şartları varsa hem soruşturma hem de kovuşturma aşamasında yapılabilir.
Uzlaştırmanın Mağdur Açısında Faydaları Nelerdir ?
Uzlaşma, mağdura, yapılan yargılama sonucu elde edeceği tatminden çok daha fazla tatmin sağlar,
Mağdur, uzlaştırma sayesinde failin gözlerinin içine bakarak yanıtı ancak fail tarafından verilebilecek soruları sorma imkanına sahip olur,
Mağdur söz konusu hukuka aykırı eylem dolayısı ile faile ne hissettiğini anlatma şansına sahip olur. Uzlaşma sayesinde mağdur, ceza ve tazminat davaları ile uğraşmaktan kurtulur, zararın kısa sürede giderilmesi sayesinde adalete duyulan güven artmış olur.
Uzlaştırmanın Fail Açısından Faydaları Nelerdir?
Uzlaşma sürecinde fail, eylemi nedeniyle mağdurda yarattığı etkiyi görebilecektir. Bu sayede yapmış olduğu hukuka aykırı eyleminden gerçekten pişman olacaktır.

Uzlaşma sonucunda ortaya çıkan karar, failin kendi iradesinin de etkili olduğu bir karar olacaktır. Mağdurun muhtemel intikam alma girişimlerinden kurtulmuş olacaktır.

Fail, ceza ve tazminat davaları ile uğraşmaktan kurtulacağı gibi, hapis ya da para cezası ile karşı karşıya kalmayacak daha da önemlisi failin hiç sabıkası yok ise uzlaşma sayesinde bu durumun devamı sağlanacaktır.
Uzlaştırmanın Toplum açısından Faydaları Nelerdir ?
Uzlaşmayla sonuçlanan olaylarda, tarafların adalet sistemine olan inançlarının ve güvenlerinin sağlamlaştırılması sağlanır.

Uzlaşmayla sonuçlanan olaylarda, faillerin toplumla yeniden bütünleşmeleri sağlanır, bu sayede de sosyal barış gerçekleşir.

Uzlaşmayla sonuçlanan olaylarda, cezaevlerinin olumsuz etkilerinin giderilmesi sağlanır. Uzlaşma kurumu, birbirleriyle davalı bireyler yerine, birbirleriyle uzlaşan insanlardan oluşan bir toplumun oluşmasına katkı sağlayacaktır.
Uzlaştırmacı Kimdir?
Uzlaştırmacılar, avukatlar ile belirli seviyede hukuk öğrenimi görmüş ve uzlaştırma konusunda gerekli eğitimleri almış kişilerin yer aldığı, Adalet Bakanlığı tarafından belirlenen uzlaştırmacı listelerinden görevlendirilerek süreci bağımsız ve tarafsız şekilde yürütecek kişilerdir.

Uzlaştırmacının çalışmasına karşılık olarak taraflardan ücret talep edilmez. Uzlaştırmacının ücreti devlet tarafından ödenir.
Uzlaştırma Sırasında Hazırlanan Evraklar Nelerdir ?
Uzlaştırma sürecine taraflar uzlaştırma davet formu ile davet edilir. Taraflar bu formu imzalayıp kabul ederler ise uzlaştırma süreci başlamış olur.

Uzlaştırma görüşmeleri sonunda uzlaştırmacı, Cumhuriyet savcılığı tarafından verilen belgelerle birlikte hazırladığı raporu uzlaştırma bürosuna verir. Fail ve mağdurun uzlaşması durumunda, uzlaştırmaya ilişkin rapora uzlaşma anlaşması da eklenir. Fail ve mağdurun uzlaşmaması durumunda, uzlaştırma bürosu savcılığı bir iddianame ile kamu davası açar. Kovuşturma aşamasında uzlaştırma yoluna gidilmiş ve uzlaşma sağlanamamışsa, ceza davasını gören mahkeme de yargılamaya kaldığı yerden devam eder.
Uzlaştırma Sürecinde Zamanaşımı İşler mi?
Şüpheli, mağdur veya suçtan zarar görenden birine ilk uzlaşma teklifinde bulunulduğu tarihten itibaren, uzlaştırma girişiminin sonuçsuz kaldığı ve en geç, uzlaştırmacının raporunu düzenleyerek uzlaştırma bürosuna verdiği tarihe kadar dava zamanaşımı ile kovuşturma koşulu olan dava süresi işlemez.

Uzlaşma anlaşması şarta bağlı yapılmışsa, uzlaşma anlaşmasının şartları gerçekleşene kadar dava zamanaşımı süreleri durur.